Leien dakbedekking: natuurleien of vezelcementleien kiezen?

Een leien dak kiezen op uitstraling én kwaliteit

Leien dakbedekking geeft een woning een karakteristieke uitstraling. De relatief vlakke elementen vormen samen een dak met een verfijnd patroon. U kunt kiezen voor natuurleien of voor fabrieksmatig gemaakte vezelcementleien. Beide hebben hun eigen eigenschappen, uitstraling en aandachtspunten. Welke keuze past bij uw woning? Dat hangt onder meer af van de dakhelling, draagconstructie, gewenste afwerking en het beschikbare budget. In dit blog leest u waarop u moet letten bij aanleg, onderhoud en vervanging van een leien dak.

Wat is leien dakbedekking?

Leien dakbedekking bestaat uit afzonderlijke, relatief dunne elementen die met overlap op een hellend dak worden aangebracht. Die overlap helpt om regenwater naar beneden af te voeren. De leien worden bevestigd volgens een systeem dat past bij het materiaal, formaat en legpatroon. Een goed leiendak bestaat daarbij uit meer dan de zichtbare leien. Ook het onderdak, de bevestigingen, ventilatie en aansluitingen rond bijvoorbeeld een schoorsteen bepalen hoe goed het dak functioneert.

Natuurleien worden gemaakt van leisteen

Natuurleien worden gewonnen uit leisteen en verwerkt tot dakleien. Omdat het een natuurproduct is, kunnen structuur, dikte en kleur subtiel verschillen. Dat geeft het dak een eigen uitstraling. De kwaliteit verschilt echter per steensoort en product. Kies daarom niet alleen op kleur, maar vraag ook naar de herkomst, technische eigenschappen en productdocumentatie. Een mooie lei is pas een passende daklei wanneer deze geschikt is voor de omstandigheden waarin u hem wilt gebruiken.

Vezelcementleien hebben een gelijkmatige afwerking

Vezelcementleien worden fabrieksmatig gemaakt van cement en versterkende vezels. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende formaten, kleuren en oppervlakteafwerkingen. Daardoor kunt u een regelmatig dakbeeld maken of juist een uitvoering kiezen met meer structuur. Cedral beschrijft zijn vezelcementleien als een lichte dakafwerking die bij geschikte renovatieprojecten op een oudere dakconstructie kan worden toegepast. De draagkracht moet wel altijd voor uw eigen dak worden beoordeeld. Cedral

Natuurleien en vezelcementleien vergelijken

De verschillen gaan verder dan het uiterlijk. Onderstaande vergelijking helpt u om de juiste vragen te stellen voordat u een materiaal kiest.

Welke dakhelling is nodig voor leien?

Er bestaat geen minimale dakhelling die u zonder meer voor alle leien kunt gebruiken. De vereiste helling hangt samen met het type lei, formaat, legpatroon, overlap en de blootstelling aan regen en wind. Bij een lagere helling wordt de afvoer van regenwater extra belangrijk. Laat daarom controleren of het gekozen systeem geschikt is voor de gemeten dakhelling. Een fraaie voorbeeldfoto zegt nog niet dat hetzelfde legpatroon ook op uw dak verantwoord is.

Leien zijn bedoeld voor een passende hellende dakconstructie

Leien voeren regenwater af via hun overlappende plaatsing. Ze vormen daarmee een ander systeem dan de doorgaande dakbanen van bitumen, EPDM of PVC. Voor een vrijwel horizontaal dak zijn leien daarom geen vanzelfsprekende keuze. Heeft uw woning een hellend hoofddak en een platte aanbouw? Dan kunnen verschillende materialen naast elkaar worden gebruikt. De overgang tussen die dakdelen vraagt wel om zorgvuldig uitgewerkte aansluitingen.

De voordelen van leien dakbedekking

Leien bieden veel mogelijkheden om het uiterlijk van een dak vorm te geven. Het formaat, de vorm en het legpatroon bepalen samen het dakbeeld. Hoogwaardige natuurleien kunnen daarnaast een zeer lange levensduur hebben. Een ander praktisch voordeel is dat een plaatselijk beschadigde lei soms afzonderlijk kan worden vervangen. Of dat mogelijk is, hangt af van de bevestiging, bereikbaarheid en conditie van de omliggende dakdelen. Cupa Pizarras

De nadelen van een leien dak

Een leiendak vraagt om nauwkeurig werk. Overlap, bevestiging en aansluitingen moeten passen bij het gekozen systeem. Dat maakt de uitvoering een belangrijk onderdeel van de totale kosten. Ook zijn leien geen dakafwerking waar u zonder voorzieningen overheen kunt lopen: ze kunnen breken of beschadigen. Bij oudere daken kan het bovendien lastig zijn om een vervangende lei te vinden die qua formaat en kleur goed aansluit. Bespreek daarom vooraf hoe toekomstig onderhoud en plaatselijk herstel mogelijk zijn.

Hoe lang gaat leien dakbedekking mee?

De levensduur van leien dakbedekking hangt sterk af van het materiaal en de uitvoering. CUPA PIZARRAS verwijst voor bepaalde natuurleien naar onderzoek dat een levensduur van meer dan honderd jaar ondersteunt. Die verwachting mag u niet automatisch toepassen op iedere natuurlei of op vezelcementleien. Ook betekent een lange levensduur van de lei niet dat bevestigingen, onderdak en aansluitingen even lang zonder herstel functioneren. Vraag daarom naar de verwachte gebruiksduur van het complete dak. 

De bevestigingen verdienen evenveel aandacht als de leien

Een lei kan nog in goede staat zijn terwijl de bevestiging problemen geeft. Bij inspectie moet daarom worden gekeken naar losse, verschoven of ontbrekende leien én naar de manier waarop ze vastzitten. Alleen een gebroken lei vervangen is onvoldoende wanneer de omliggende bevestigingen ook versleten zijn. Een beoordeling van het dak helpt om onderscheid te maken tussen een plaatselijk gebrek en een probleem dat over een groter oppervlak speelt.

Wat kost leien dakbedekking?

De kosten hangen af van de gekozen leien, het dakoppervlak, de bereikbaarheid en de hoeveelheid detailwerk. Een eenvoudig dakvlak vraagt een andere aanpak dan een dak met dakkapellen, schoorstenen en veel hoeken. Ook het verwijderen van de bestaande dakbedekking en herstel van de onderconstructie beïnvloeden de prijs. Vergelijk daarom complete offertes. Laat daarin duidelijk vastleggen welke leien, bevestigingen, onderdak en aansluitingen worden geleverd en welke werkzaamheden zijn inbegrepen.

Onderhoud begint met een goede controle

Controleer een leien dak op ontbrekende, verschoven en beschadigde leien. Let ook op goten, afvoeren en de aansluitingen rond dakramen en schoorstenen. Dat kan vanaf een veilige plek op de grond; voor een grondige beoordeling is een vakman nodig. Cedral adviseert visuele controles om beschadigingen vroeg te herkennen en waarschuwt voor het gebruik van hogedrukreinigers, omdat die dakbedekking kunnen beschadigen. Stem onderhoud altijd af op het aanwezige materiaal.

Mos op leien betekent niet automatisch dat het dak versleten is

Mos, algen en korstmossen vertellen op zichzelf niet hoeveel levensduur een dak nog heeft. Schaduw, vocht en de omgeving beïnvloeden de hoeveelheid begroeiing. Laat beoordelen of de begroeiing de afwatering belemmert of samengaat met beschadigingen. Reinig vervolgens alleen wanneer dat nodig en verantwoord is. Een agressieve behandeling kan meer schade veroorzaken dan de aanslag zelf. Bij een mogelijk asbesthoudend dak is materiaalonderzoek nodig voordat u laat reinigen of herstellen.

Oude vezelcementleien kunnen asbest bevatten

Bij leien daken die vóór 1994 zijn aangebracht of vernieuwd, kan asbest aanwezig zijn. Dat geldt voor bepaalde oude kunstleien, niet voor leien van natuurlijk leisteen. Aan het uiterlijk alleen kunt u dit niet betrouwbaar vaststellen. Milieu Centraal adviseert om verdachte dakleien door een professional te laten controleren. Laat ze onderzoeken voordat werkzaamheden worden uitgevoerd en ga niet zelf breken, schuren of boren in mogelijk asbesthoudend materiaal. milieucentraal.nl

Wanneer is een leien dak repareren voldoende?

Bij een plaatselijk beschadigde of verschoven lei kan gericht herstel voldoende zijn, mits de rest van het dak goed functioneert. Een inspectie moet duidelijk maken of het probleem beperkt blijft tot die plek. Terugkerende lekkages, meerdere losse leien of een versleten onderdak kunnen wijzen op een bredere herstelbehoefte. Laat daarom niet alleen de zichtbare schade beoordelen, maar ook de oorzaak en de conditie van omliggende onderdelen.

Wanneer is vervanging van leien dakbedekking verstandiger?

Vervanging kan zinvol zijn wanneer meerdere onderdelen van het dak hun functie verliezen of wanneer reparaties elkaar steeds opvolgen. Daarbij hoeft niet alleen naar de leien te worden gekeken. Ook dakbeschot, onderdak, bevestigingen en aansluitingen kunnen herstel nodig hebben. Een renovatie is bovendien een geschikt moment om de isolatie te beoordelen. Laat eerst vaststellen welke onderdelen nog bruikbaar zijn, zodat duidelijk wordt wat moet worden vernieuwd en wat behouden kan blijven.

Leien dakbedekking is geen dakisolatie

De leien vormen de buitenste dakafwerking, maar vervangen geen isolatielaag. Wilt u warmteverlies beperken, dan moet de volledige dakopbouw worden bekeken. Bij renovatie kan isolatie aan de buitenzijde soms een passende oplossing zijn. Of dat bij uw woning mogelijk is, hangt onder meer af van de constructie en aansluitingen. De isolatie, lucht- en dampremmende lagen en ventilatie moeten als samenhangend geheel worden ontworpen.

Leien vergelijken met dakpannen en zink

Leien, dakpannen en zink kunnen alle drie bij een geschikt hellend dak passen, maar geven een ander uiterlijk en vragen om een andere uitvoering.

Kies leien wanneer het complete plaatje past

Leien dakbedekking is vooral interessant wanneer de uitstraling bij uw woning past en het gekozen systeem technisch geschikt is. Hoogwaardige natuurleien kunnen aantrekkelijk zijn wanneer u een natuurproduct en een lange gebruiksduur zoekt. Vezelcementleien bieden andere mogelijkheden in kleur, formaat en een regelmatig dakbeeld. Vergelijk beide op de volledige uitvoering en toekomstige onderhoudsbehoefte. Zo voorkomt u dat een keuze uitsluitend op een losse materiaalprijs wordt gebaseerd.

Laat de staat van uw dak beoordelen

Twijfelt u over bestaande leien of over een andere dakafwerking? Bespreek dan eerst de staat van uw dak, de gewenste uitstraling en eventuele isolatieplannen. Via Kooij Daktechniek kunt u uw dakvraag voorleggen en bespreken welke beoordeling of werkzaamheden bij uw situatie passen. Geef daarbij aan of het gaat om natuurleien, vezelcementleien of een ouder dak waarvan het materiaal nog onbekend is.

Nuttige andere blogs

• Kunststof dakbedekking: waarom kiezen voor kunststof op uw dak?

• Soorten dakbedekking: welke keuze past bij uw dak?

• Dakbedekking plat dak kosten: wat betaalt u voor vervanging?